Bir Akşamın Sessizliğinde: İnsan Kulağı Kaç Hz Diye Sorduğum Gün
Kayseri’de yaşadığım apartmanın küçük balkonunda oturup günlüğümü açtığım bir akşamdı. Hava biraz serindi, Erciyes’in üzerinden gelen rüzgâr yüzüme hafifçe vuruyordu. Çocukluğumdan beri seslere karşı farklı bir ilgim vardı. Kimi insanlar bir manzaraya bakıp etkilenir, ben bazen bir kapının kapanışındaki sesi, yağmurun cama vuruşunu ya da uzaktan gelen bir tren düdüğünü dinlerdim.
O gün günlüğüme şu cümleyi yazmıştım:
“Bazı sesler neden insanın içine işlerken bazıları sadece kulağından geçip gidiyor?”
25 yaşındaydım ve son zamanlarda hayatımın biraz sessizleştiğini hissediyordum. Her şey yolunda gibi görünüyordu ama içimde tarif edemediğim bir boşluk vardı. Arkadaşlarımla konuşuyor, ailemle vakit geçiriyor, günlük işlerimi yapıyordum ama yine de bazı akşamlar odamda tek başıma kaldığımda büyük bir sessizlikle karşı karşıya kalıyordum.
Belki de bu yüzden seslerin peşine düşmüştüm.
O gece internette dolaşırken karşıma basit ama beni saatlerce düşündüren bir soru çıktı:
“İnsan kulağı kaç Hz duyar?”
Bu sorunun cevabı aslında bilimsel olarak belliydi. İnsan kulağı genel olarak yaklaşık 20 Hz ile 20.000 Hz arasındaki sesleri duyabilir. Fakat benim için bu sadece bir sayı değildi. Bu aralık, insanın dünyayla kurduğu görünmez bağın ölçüsü gibiydi.
Günlüğümde Kalan İlk Sesler
Deniziletisim takipçilerine özel hazırladığımız bu içerikte “İnsan kulağı kaç Hz” hakkında önemli bilgiler paylaşacağız.
Çocukken Kayseri’de dedemin evine gittiğim günleri hatırlıyorum. Sabahları avludan gelen ayak sesleri, mutfaktan yükselen çay kaşığı sesi ve eski radyodan yayılan hafif cızırtılı müzikler hâlâ kulağımda.
O zamanlar bu seslerin değerini bilmiyordum.
Bir gün dedemle bahçede otururken bana şöyle demişti:
“İnsan yaş aldıkça bazı sesleri kaybetmeye başlar ama bazı sesler vardır, onları kalbi duyar.”
Bu cümleyi yıllarca unutmadım.
Belki de insan kulağının duyduğu frekans aralığı sınırlıydı ama insanın hatırladığı seslerin sınırı yoktu. Bir insanın çocukluğunda duyduğu bir kahkaha, sevdiği birinin sesi ya da geçmişten kalan bir şarkı bazen yıllar sonra bile aynı duyguyu yeniden yaşatabiliyordu.
O gece günlüğüme şunu yazdım:
“Belki de önemli olan kaç Hz duyduğumuz değil, duyduğumuz şeylerin bizde ne bıraktığı.”
İnsan Kulağı Kaç Hz Duyabilir?
Biraz daha araştırdığımda insan kulağının çalışma biçimi beni gerçekten etkiledi. İnsan kulağı, çevremizdeki titreşimleri algılayan inanılmaz hassas bir yapıydı.
Genel kabul gören aralığa göre:
- 20 Hz civarındaki sesler çok düşük frekanslı seslerdir.
- 20.000 Hz civarındaki sesler ise çok yüksek frekanslı seslerdir.
- İnsanların duyma kapasitesi yaş ilerledikçe ve çeşitli etkenlerle değişebilir.
Yani genç bir insan ile daha ileri yaştaki bir insan aynı sesleri aynı şekilde algılamayabilir.
Bu bilgi beni garip şekilde duygulandırmıştı. Çünkü hayatımız boyunca duyduğumuz her şey aslında geçici bir armağandı. Belki bugün duyduğumuz bir kuş sesi, birkaç yıl sonra aynı netlikte kulağımıza ulaşmayacaktı.
Bunu düşünmek bana hem hüzün hem de umut verdi.
Hüzünlüydüm çünkü bazı şeylerin değerini ancak kaybetme ihtimalini düşününce fark ediyordum. Umutluydum çünkü hâlâ duyabiliyor, hâlâ sevdiklerimin sesini işitebiliyor ve hâlâ hayatın küçük ayrıntılarını yakalayabiliyordum.
Kayseri Sokaklarında Bir Sesin Peşinden
Ertesi gün sabah erkenden dışarı çıktım. Hava soğuktu ama yürümek istiyordum. Bazen insanın kafasındaki sorulara cevap bulması için sessizce hareket etmesi gerekiyor.
Kayseri’nin sokaklarında yürürken birçok ses duydum.
Bir dükkân sahibinin kepengi açarken çıkardığı metal sesi…
Kaldırımda yürüyen insanların ayak sesleri…
Uzakta çalışan bir aracın motor sesi…
Bir çocuğun annesine seslenişi…
Normalde fark etmeden geçtiğim bu sesler o gün bana çok farklı geldi.
Sanki şehir benimle konuşuyordu.
Bir köşede durup etrafı dinledim. İçimde garip bir heyecan vardı. Çünkü uzun zamandır ilk kez gerçekten bulunduğum anın içinde olduğumu hissediyordum.
Günlüğümde o gün için şu cümleler vardı:
“Bugün şehrin seslerini dinledim. Meğer hayat sessiz değilmiş, ben sadece yeterince dikkat etmiyormuşum.”
Bazı Sesler Neden Kalbimizde Yer Eder?
İnsan kulağı kaç Hz sorusu aslında beni daha büyük bir soruya götürmüştü:
“Duyduğumuz her ses neden aynı etkiyi bırakmıyor?”
Çünkü ses sadece fiziksel bir titreşim değildi. Sesin içinde anılar, duygular ve yaşanmışlıklar vardı.
Annemin bana küçükken söylediği sakinleştirici sözleri düşündüm. Arkadaşlarımla güldüğümüz geceleri düşündüm. Kaybettiğim bazı insanların seslerini düşündüm.
Bazı insanların yüzünü zamanla unutabiliyoruz ama seslerini unutmak çok daha zor oluyor.
Bir insanın sesi bazen bir fotoğraftan daha güçlü bir hatıra bırakabiliyor.
Belki de bunun nedeni, sesin doğrudan duygularımızla bağlantı kurmasıydı. Kulağımız bir sesi algılıyor ama onu anlamlandıran şey kalbimiz ve hafızamız oluyordu.
Hayal Kırıklığı ve Yeniden Bulduğum Umut
Hayatımın o döneminde bazı hayal kırıklıkları yaşamıştım. Planladığım şeyler istediğim gibi gitmemişti. Bazı insanlar hayatımdan uzaklaşmıştı. Bazı beklentilerim gerçekleşmemişti.
Bunu kabul etmek benim için kolay değildi.
Bazen kendime kızıyordum. Daha güçlü olmam gerektiğini düşünüyor, neden bazı şeylerden bu kadar etkilendiğimi anlamıyordum.
Ama o akşam öğrendiğim şey bana farklı bir bakış açısı kazandırdı.
İnsan kulağı nasıl her sesi duyamıyorsa, insan da hayattaki her şeyi kontrol edemezdi.
Bazı şeyler bizim duyma alanımızın, görme alanımızın ve anlama kapasitemizin dışında kalabilirdi.
Bunu kabul etmek bana büyük bir rahatlama verdi.
Çünkü artık her şeyi çözmek zorunda olmadığımı anladım.
Bazen sadece dinlemek gerekiyordu.
Kendimizi…
Sevdiklerimizi…
Hayatı…
Bir Kulaklık, Bir Şarkı ve Unutamadığım Gece
Birkaç gün sonra odamda eski bir şarkıyı açtım. Kulaklığımı taktım ve gözlerimi kapattım.
Şarkının ilk saniyelerinde geçmişten birçok anı canlandı.
Üniversite yıllarım…
Arkadaşlarımla yaptığım uzun sohbetler…
Ailemle geçirdiğim güzel akşamlar…
Kendimle verdiğim mücadeleler…
O anda fark ettim ki insan kulağı sadece sesleri duymuyordu. İnsan kulağı, hayatın izlerini taşıyordu.
Duyduğum müzik sadece birkaç dakika süren bir melodi değildi. Benim için yılların bir araya geldiği küçük bir zaman yolculuğuydu.
Gözlerim doldu.
Çünkü hem geçmişi özlüyordum hem de geleceğe dair umut hissediyordum.
Umarız “İnsan kulağı kaç Hz” ile ilgili aklınızdaki sorulara yanıt bulabildik. Deniziletisim ekibinden sevgilerle!
Sesleri Kaybetmeden Önce Dinlemek
Bugün hâlâ günlüğüme yazmaya devam ediyorum. Bazen balkonuma çıkıp Kayseri’nin akşam seslerini dinliyorum. Artık çevremdeki küçük ayrıntıları daha fazla fark ediyorum.
Bir kuşun ötüşü…
Yağmurun sesi…
Sokaktan geçen insanların konuşmaları…
Bunların hepsi hayatın küçük parçaları.
İnsan kulağı yaklaşık 20 Hz ile 20.000 Hz arasındaki sesleri duyabiliyor. Fakat benim öğrendiğim şey bunun çok ötesindeydi.
Duyabilmek sadece kulakla ilgili değildi.
Bazen insan bir sesi gerçekten duyabilmek için içinde biraz sessizlik taşımalıydı.
Çünkü hayatın en değerli sesleri çoğu zaman en yüksek olanlar değildi.
Bazen bir annenin “kendine dikkat et” deyişi…
Bazen eski bir dostun kahkahası…
Bazen yalnız kaldığımız bir gecede kendi içimizden gelen küçük umut sesi…
İşte asıl duyulması gereken sesler bunlardı.
O gece günlüğümün son sayfasına şu cümleyi yazdım:
“İnsan kulağının bir sınırı var. Ama insanın hissettiği seslerin sınırı yok.”
Ve o günden sonra çevremdeki seslere daha dikkatli bakmaya değil, daha dikkatli dinlemeye başladım. Çünkü bazı sesler sadece kulağa değil, doğrudan insanın ruhuna ulaşır.