Kategori: Makaleler

Bir Akşamın Sessizliğinde: İnsan Kulağı Kaç Hz Diye Sorduğum Gün Kayseri’de yaşadığım apartmanın küçük balkonunda oturup günlüğümü açtığım bir akşamdı. Hava biraz serindi, Erciyes’in üzerinden gelen rüzgâr yüzüme hafifçe vuruyordu. Çocukluğumdan beri seslere karşı farklı bir ilgim vardı. Kimi insanlar bir manzaraya bakıp etkilenir, ben bazen bir kapının kapanışındaki sesi, yağmurun cama vuruşunu ya da uzaktan gelen bir tren düdüğünü dinlerdim. O gün günlüğüme şu cümleyi yazmıştım: “Bazı sesler neden insanın içine işlerken bazıları sadece kulağından geçip gidiyor?” 25 yaşındaydım ve son zamanlarda hayatımın biraz sessizleştiğini hissediyordum. Her şey yolunda gibi görünüyordu ama içimde tarif edemediğim bir boşluk vardı. Arkadaşlarımla…

Kümede Terim Sayısı Nasıl Bulunur? Saymanın Ötesinde Bir Felsefe Denemesi Bir kümeye baktığımızda yalnızca birkaç sembol, sayı veya nesne mi görürüz; yoksa zihnimizin dünyayı düzenleme biçimini mi fark ederiz? Bir öğretmenin tahtaya yazdığı “A = {2, 4, 6, 8}” ifadesi basit bir matematik alıştırması gibi görünebilir. Fakat aynı anda daha derin bir soru ortaya çıkar: Bir şeyi “kaç tane” olarak belirleyen nedir? Varlıkların sayılabilir olması mı, yoksa bizim onları sınıflandırma biçimimiz mi? Felsefenin temel dalları olan ontoloji, epistemoloji ve etik tam da bu noktada devreye girer. Ontoloji “ne vardır?” sorusunu sorarken, epistemoloji “bildiğimizi nasıl biliyoruz?” sorusunu araştırır. Etik ise bilgiyi…

Deniziletisim okuyucularına özel bu yazımızda “Türkiye’de yetişen boyar bitkiler nelerdir” hakkında pratik bilgiler sunuyoruz. Türkiye’de Yetişen Boyar Bitkiler Nelerdir? Doğadan Gelen Renklerin Kültürel ve Küresel Yolculuğu Renklerin hayatımızdaki yeri düşündüğümüzden çok daha eskiye dayanıyor. Bugün kıyafetlerimizden ev tekstiline, sanat eserlerinden geleneksel el sanatlarına kadar her alanda kullanılan renklerin önemli bir kısmı geçmişte doğrudan bitkilerden elde ediliyordu. Kimyasal boyaların yaygınlaşmasından önce insanlar çevrelerinde yetişen bitkileri keşfederek kumaşlarını, ipliklerini ve çeşitli malzemeleri renklendirmeyi öğrendi. Türkiye, bitki çeşitliliği açısından dünyanın oldukça özel bölgelerinden biri. Üç farklı iklim kuşağının etkisinde olması, farklı coğrafyalara sahip olması ve binlerce yıllık tarım kültürü sayesinde çok sayıda doğal…

Kültür Kavramı Neleri Kapsar? Bir Bardak Çayın Yanındaki Koca Dünya İzmir’de yaşarken kültür kavramının aslında sadece müzelerde duran eski eserlerden, tarihi binalardan veya ciddi ciddi konuşulan akademik konulardan ibaret olmadığını her geçen gün daha iyi anlıyorum. Çünkü kültür dediğimiz şey bazen bir büyükannenin “Üşütme, üstüne bir şey al” cümlesinde, bazen kahvede yapılan tartışmada, bazen de arkadaş grubunda “Ben asla böyle yapmam” deyip beş dakika sonra aynısını yapan bir insanın davranışında saklı olabiliyor. Ben 25 yaşındayım ve arkadaş ortamlarında genellikle espri yapan kişi olarak bilinirim. Birileri ciddi bir konu açınca hemen araya küçük bir şaka sıkıştırırım. Fakat işin komik tarafı şu:…

Binoküler görme ne demek? Kültürlerin gözünden dünyayı iki katmanlı algılamak Binoküler görme ne demek konusunda bilgi almak isteyenler için Deniziletisim tarafından hazırlanmış kapsamlı bir başlangıç. Dünyanın farklı köşelerinde insanların çevrelerini nasıl algıladığını, bedenleriyle, doğayla ve birbirleriyle nasıl ilişki kurduğunu düşündüğümde, beni en çok etkileyen şeylerden biri bakışın yalnızca biyolojik bir süreç olmadığı gerçeğidir. Bir insanın dünyayı görme biçimi; yaşadığı coğrafyanın, öğrendiği sembollerin, ailesinden aktarılan hikâyelerin ve içinde bulunduğu toplumsal düzenin izlerini taşır. Farklı kültürlerle karşılaşmak, yalnızca başka insanların neye inandığını veya nasıl yaşadığını öğrenmek değildir; aynı zamanda kendi bakış açımızın da ne kadar kültürel olarak şekillendiğini fark etmektir. Bu noktada…

Deniziletisim olarak bu yazımızda “Köpeğim neden beni izliyor” konusunu masaya yatırıyoruz. Keyifli okumalar! Köpeğim Neden Beni İzliyor? Sessiz Bir Bağın İçinden Gelen Cevap Kayseri’de yaşadığım evin küçük balkonunda oturup günlük yazmayı alışkanlık haline getireli yıllar oldu. 25 yaşındayım ve bazen bir günün bütün ağırlığını birkaç sayfaya dökmeden rahat edemiyorum. Özellikle de hayatımda kelimelerle anlatamadığım bazı duygular olduğunda, kalemim bana en yakın arkadaşım gibi geliyor. Günlüklerimin çoğunda aynı isim tekrar tekrar geçiyor: Pati. Pati, hayatıma hiç beklemediğim bir dönemde giren köpeğim. Onu ilk gördüğüm günü hâlâ hatırlıyorum. Kayseri’nin soğuk bir kış sabahıydı. Sokakta yürürken köşede titreyen küçük bir köpek gördüm. Gözlerinde…

Kolloidal Materyal Nedir? Günlük Hayatımızda Fark Etmeden Karşılaştığımız İlginç Yapılar Sabah kahvemi hazırlarken kullandığım sütü bardağa dökerken aslında oldukça ilginç bir bilimsel olayın içinde olduğumu çoğu zaman düşünmüyorum. Sütün o beyaz ve homojen görüntüsü, aslında içinde milyonlarca küçük parçacığın sıvı içerisinde dengeli şekilde dağılmasıyla oluşuyor. İşte burada karşımıza çıkan kavramlardan biri de kolloidal materyal oluyor. Kolloidal materyal nedir? En basit anlatımla, bir maddenin çok küçük parçacıklar halinde başka bir madde içerisinde dağılmasıyla oluşan özel karışımlara verilen isimdir. Bu parçacıklar normal bir karışım gibi hemen dibe çökmez, aynı zamanda gerçek bir çözelti gibi tamamen görünmez hale de gelmez. Arada bir yerde…

5. Sınıfta Bilişim Nedir? Bilginin Dijital Hikâyesine Edebiyatın Penceresinden Bakmak İnsan, var olduğu günden beri dünyayı anlamlandırmak için kelimelere sığındı. Bir mağara duvarına çizilen ilk işaretlerden günümüzün dijital ekranlarında dolaşan sonsuz metinlere kadar her sembol, insanın kendini ve çevresini anlatma arzusunun bir parçası oldu. Çünkü kelimeler yalnızca iletişim aracı değildir; onlar hafızayı taşıyan, hayalleri büyüten ve görünmeyen düşüncelere biçim veren güçlü yapılardır. Bir hikâyenin kahramanı nasıl bilinmeyen bir yolculuğa çıkarak değişiyorsa, insanlık da bilgiyle kurduğu ilişki sayesinde sürekli dönüşür. Bu dönüşümün günümüzdeki en önemli alanlarından biri bilişimdir. 5. sınıfta bilişim nedir? sorusu, yalnızca bilgisayarların nasıl kullanıldığını açıklayan basit bir tanım…

Mobil bankacılıkta en fazla ne kadar para gönderilir? Limitler, güvenlik ve bilinmesi gerekenler Günümüzde para transferi denildiğinde çoğu kişinin aklına artık banka şubelerinde sıra beklemek gelmiyor. Birkaç dokunuşla faturalar ödeniyor, arkadaşlara borç gönderiliyor, alışveriş ödemeleri yapılıyor. Ancak iş yüksek tutarlı para göndermeye geldiğinde birçok kişinin aklında aynı soru beliriyor: Mobil bankacılıkta en fazla ne kadar para gönderilir? Bu sorunun tek bir cevabı bulunmuyor. Çünkü mobil bankacılık para gönderme limitleri; kullanılan bankaya, hesap türüne, transfer yöntemine, güvenlik ayarlarına ve müşterinin talebine göre değişiklik gösterebiliyor. Yani herkes için geçerli tek bir rakamdan bahsetmek mümkün değil. Bankalar, hem müşterilerin ihtiyaçlarını karşılamak hem de…

Tevrat kitabında ne yazıyor? Öğrenme, anlamlandırma ve kültürel hafıza açısından pedagojik bir yolculuk Bazen eski bir metnin sayfalarını çevirmek, yalnızca geçmiş hakkında bilgi edinmek değildir. Bir kitabın içinde yer alan hikâyeler, kavramlar ve düşünceler; insanların nasıl yaşadığını, neye değer verdiğini, dünyayı nasıl anlamlandırdığını ve gelecek nesillere hangi mesajları aktarmaya çalıştığını gösteren pencerelere dönüşebilir. Öğrenmenin en etkileyici taraflarından biri de budur: Bir bilgiyle karşılaştığımızda yalnızca zihnimizi değil, bakış açımızı da değiştirebiliriz. “Tevrat kitabında ne yazıyor?” sorusu da bu tür bir keşif sürecinin başlangıcı olabilir. Bu soru sadece dini bir metnin içeriğini öğrenme isteği olarak görülmemelidir. Aynı zamanda tarih, edebiyat, etik, kültür,…