Kategori: Makaleler

Bluetooth Açıkken Şarj Gider mi? Teknolojinin Görünmeyen Enerjisi Üzerine Felsefi Bir Deneme Giriş: Küçük Bir Pil Sorusunun Büyük Bir Felsefi Yankısı Bir cihazın ekranına bakarken, pil yüzdesinin yavaşça azaldığını görmek tuhaf bir insan deneyimidir. Görünmeyen bir enerji akışı vardır; elimizde tuttuğumuz telefon sessizce çalışır, veri toplar, bağlantılar kurar ve varlığını sürdürür. Peki görünmeyen bir bağlantı, görünmeyen bir tüketim yaratır mı? Bir gün bir insan kendine şu soruyu sorabilir: “Telefonumun Bluetooth’u açıkken gerçekten bir şey kaybediyor muyum, yoksa yalnızca kaybetme ihtimali üzerine mi endişeleniyorum?” Bu soru ilk bakışta teknik görünür. Ancak biraz derinleştiğimizde etik, bilgi kuramı ve varlık felsefesi gibi alanlara…

8 Sayısının Aura Rengi Nedir? Edebiyatın Aynasında Güç, Denge ve Dönüşümün Renkleri Bir kelime bazen bir kapı gibidir; arkasında hiç beklemediğimiz dünyalara açılır. Bir romanın ilk cümlesi, bir şiirin tek bir dizesi veya bir hikâyedeki küçük bir ayrıntı, insanın düşünce biçimini değiştirebilir. Edebiyatın büyüsü de burada saklıdır: Görünmeyeni anlatmak, sessiz kalan duygulara ses vermek ve insanın kendi iç yolculuğunu kelimeler aracılığıyla yeniden keşfetmesini sağlamak. “8 sayısının aura rengi nedir?” sorusu, yalnızca spiritüel veya sembolik anlamlar üzerinden değerlendirilen bir konu gibi görünse de edebiyat açısından oldukça geniş çağrışımlara sahiptir. Sayılar, tarih boyunca insan kültürlerinde farklı anlamlar kazanmış; hikâyelerde, mitlerde ve şiirlerde…

Bugün Deniziletisim olarak Biyomimikri hangi alanlarda kullanılır üzerine özenle hazırlanmış bir yazıyı paylaşıyoruz. Biyomimikri Hangi Alanlarda Kullanılır? Doğadan Öğrenmenin Toplumsal Anlamları Bazen bir şehirde yürürken, bir binanın tasarımına bakarken ya da günlük hayatımızda kullandığımız bir teknolojinin nasıl ortaya çıktığını düşünürken şu soruyla karşılaşıyorum: İnsan olarak doğayla kurduğumuz ilişki gerçekten nasıl bir ilişki? Doğayı yalnızca tüketilecek bir kaynak olarak mı görüyoruz, yoksa ondan öğrenebileceğimiz bir bilgi alanı olarak mı değerlendiriyoruz? Toplumların gelişimini, insanların birbirleriyle ve çevreleriyle kurduğu ilişkileri anlamaya çalışan biri için biyomimikri, yalnızca bilimsel bir yöntem değil; aynı zamanda insanın doğayla kurduğu kültürel ve sosyal bağların yeniden yorumlanmasıdır. Günümüzde çevresel…

Bir Akşamın Sessizliğinde: İnsan Kulağı Kaç Hz Diye Sorduğum Gün Kayseri’de yaşadığım apartmanın küçük balkonunda oturup günlüğümü açtığım bir akşamdı. Hava biraz serindi, Erciyes’in üzerinden gelen rüzgâr yüzüme hafifçe vuruyordu. Çocukluğumdan beri seslere karşı farklı bir ilgim vardı. Kimi insanlar bir manzaraya bakıp etkilenir, ben bazen bir kapının kapanışındaki sesi, yağmurun cama vuruşunu ya da uzaktan gelen bir tren düdüğünü dinlerdim. O gün günlüğüme şu cümleyi yazmıştım: “Bazı sesler neden insanın içine işlerken bazıları sadece kulağından geçip gidiyor?” 25 yaşındaydım ve son zamanlarda hayatımın biraz sessizleştiğini hissediyordum. Her şey yolunda gibi görünüyordu ama içimde tarif edemediğim bir boşluk vardı. Arkadaşlarımla…

Kümede Terim Sayısı Nasıl Bulunur? Saymanın Ötesinde Bir Felsefe Denemesi Bir kümeye baktığımızda yalnızca birkaç sembol, sayı veya nesne mi görürüz; yoksa zihnimizin dünyayı düzenleme biçimini mi fark ederiz? Bir öğretmenin tahtaya yazdığı “A = {2, 4, 6, 8}” ifadesi basit bir matematik alıştırması gibi görünebilir. Fakat aynı anda daha derin bir soru ortaya çıkar: Bir şeyi “kaç tane” olarak belirleyen nedir? Varlıkların sayılabilir olması mı, yoksa bizim onları sınıflandırma biçimimiz mi? Felsefenin temel dalları olan ontoloji, epistemoloji ve etik tam da bu noktada devreye girer. Ontoloji “ne vardır?” sorusunu sorarken, epistemoloji “bildiğimizi nasıl biliyoruz?” sorusunu araştırır. Etik ise bilgiyi…

Deniziletisim okuyucularına özel bu yazımızda “Türkiye’de yetişen boyar bitkiler nelerdir” hakkında pratik bilgiler sunuyoruz. Türkiye’de Yetişen Boyar Bitkiler Nelerdir? Doğadan Gelen Renklerin Kültürel ve Küresel Yolculuğu Renklerin hayatımızdaki yeri düşündüğümüzden çok daha eskiye dayanıyor. Bugün kıyafetlerimizden ev tekstiline, sanat eserlerinden geleneksel el sanatlarına kadar her alanda kullanılan renklerin önemli bir kısmı geçmişte doğrudan bitkilerden elde ediliyordu. Kimyasal boyaların yaygınlaşmasından önce insanlar çevrelerinde yetişen bitkileri keşfederek kumaşlarını, ipliklerini ve çeşitli malzemeleri renklendirmeyi öğrendi. Türkiye, bitki çeşitliliği açısından dünyanın oldukça özel bölgelerinden biri. Üç farklı iklim kuşağının etkisinde olması, farklı coğrafyalara sahip olması ve binlerce yıllık tarım kültürü sayesinde çok sayıda doğal…

Kültür Kavramı Neleri Kapsar? Bir Bardak Çayın Yanındaki Koca Dünya İzmir’de yaşarken kültür kavramının aslında sadece müzelerde duran eski eserlerden, tarihi binalardan veya ciddi ciddi konuşulan akademik konulardan ibaret olmadığını her geçen gün daha iyi anlıyorum. Çünkü kültür dediğimiz şey bazen bir büyükannenin “Üşütme, üstüne bir şey al” cümlesinde, bazen kahvede yapılan tartışmada, bazen de arkadaş grubunda “Ben asla böyle yapmam” deyip beş dakika sonra aynısını yapan bir insanın davranışında saklı olabiliyor. Ben 25 yaşındayım ve arkadaş ortamlarında genellikle espri yapan kişi olarak bilinirim. Birileri ciddi bir konu açınca hemen araya küçük bir şaka sıkıştırırım. Fakat işin komik tarafı şu:…

Binoküler görme ne demek? Kültürlerin gözünden dünyayı iki katmanlı algılamak Binoküler görme ne demek konusunda bilgi almak isteyenler için Deniziletisim tarafından hazırlanmış kapsamlı bir başlangıç. Dünyanın farklı köşelerinde insanların çevrelerini nasıl algıladığını, bedenleriyle, doğayla ve birbirleriyle nasıl ilişki kurduğunu düşündüğümde, beni en çok etkileyen şeylerden biri bakışın yalnızca biyolojik bir süreç olmadığı gerçeğidir. Bir insanın dünyayı görme biçimi; yaşadığı coğrafyanın, öğrendiği sembollerin, ailesinden aktarılan hikâyelerin ve içinde bulunduğu toplumsal düzenin izlerini taşır. Farklı kültürlerle karşılaşmak, yalnızca başka insanların neye inandığını veya nasıl yaşadığını öğrenmek değildir; aynı zamanda kendi bakış açımızın da ne kadar kültürel olarak şekillendiğini fark etmektir. Bu noktada…

Deniziletisim olarak bu yazımızda “Köpeğim neden beni izliyor” konusunu masaya yatırıyoruz. Keyifli okumalar! Köpeğim Neden Beni İzliyor? Sessiz Bir Bağın İçinden Gelen Cevap Kayseri’de yaşadığım evin küçük balkonunda oturup günlük yazmayı alışkanlık haline getireli yıllar oldu. 25 yaşındayım ve bazen bir günün bütün ağırlığını birkaç sayfaya dökmeden rahat edemiyorum. Özellikle de hayatımda kelimelerle anlatamadığım bazı duygular olduğunda, kalemim bana en yakın arkadaşım gibi geliyor. Günlüklerimin çoğunda aynı isim tekrar tekrar geçiyor: Pati. Pati, hayatıma hiç beklemediğim bir dönemde giren köpeğim. Onu ilk gördüğüm günü hâlâ hatırlıyorum. Kayseri’nin soğuk bir kış sabahıydı. Sokakta yürürken köşede titreyen küçük bir köpek gördüm. Gözlerinde…

Kolloidal Materyal Nedir? Günlük Hayatımızda Fark Etmeden Karşılaştığımız İlginç Yapılar Sabah kahvemi hazırlarken kullandığım sütü bardağa dökerken aslında oldukça ilginç bir bilimsel olayın içinde olduğumu çoğu zaman düşünmüyorum. Sütün o beyaz ve homojen görüntüsü, aslında içinde milyonlarca küçük parçacığın sıvı içerisinde dengeli şekilde dağılmasıyla oluşuyor. İşte burada karşımıza çıkan kavramlardan biri de kolloidal materyal oluyor. Kolloidal materyal nedir? En basit anlatımla, bir maddenin çok küçük parçacıklar halinde başka bir madde içerisinde dağılmasıyla oluşan özel karışımlara verilen isimdir. Bu parçacıklar normal bir karışım gibi hemen dibe çökmez, aynı zamanda gerçek bir çözelti gibi tamamen görünmez hale de gelmez. Arada bir yerde…